Tag archives for instrument

image-1193

ប្រវត្តិអំពី ឃឹម

ដោយ ៖ សា​ម៉​ន ថ្ងៃ ច័ន្ទ ទី ១៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១០ ឃឹម​ជា​ឧបករណ៍​មាន​ខ្សែ​សំនៀង​ច្រើន និង​កំពុង​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​ខ្លាំងក្លា​បំផុតក្នុង​ចំណោម​ប្រជាពលរដ្ឋ​ កម្ពុជា ។ ឧបករណ៍ នេះ​មាន​២​ប្រភេទ គឺ​ឃឹម​តូច និង​ឃឹម​ធំ ។ ឧបករណ៍​ទាំង​ពីរ​ប្រភេទ​នេះ មានមុខ​ងារសំខាន់​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោនបាសាក់ក្នុង​វង់ភ្លេង មហោរី​ច្នៃ​, លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត ឃឹម​តូច ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ការសម័យ​ទំនើប​, វង់ភ្លេង​អា​យ៉ៃ និង​វង់ភ្លេង ប្រជាប្រិយ​ខ្លះ​ទៀត ។ ឃឹម​ទាំង​ពីរ​នេះ​មានរាង​ទ្រវែង​ដូច​ស្លាប​សត្វ​មេអំបៅ មាន​ជញ្ជាំង ស្នូក បាត​ស្នូក និង​សន្ទះ​ស្នូក ហៅ​ថា តួ​ស្នូក ឬ ប្រអប់​សំនៀង និង​ធ្វើ​អំពី​ឈើ​ស្រាល ដូច​ជា ឈើ​ស្ពង់ ឈើ​ផ្ដៀក និង​ឈើ​រលួស​សំរាប់​ធ្វើ ជា​សន្ទះ ។ មាន​ខ្ទង់​វែង​ៗ២​ដាក់​លើ​សន្ទះសំរាប់​ទ្រ​ខ្សែ​សំនៀង ដែល​ធ្វើ​អំពី​ប្រភេទ ឈើ​រឹង ជួនកាល​មាន​បិទ​ឆ្អឹង​បន្ដុប​លើ​ថែមទៀត​ផង ។ អន្លូង​សំរាប់​គោះ​ខ្សែ​មាន​២​ធ្វើអំពី​បន្ទះ​ឫស្សី​ស្ដើង ទន់​អាច​រលាស់​បាន ប៉ុន្ដែទុក​ត្រមោង​នៅ​ខាង​គោះ​ខ្សែ ជួនកាល​ត្រង់ ត្រមោង​នោះ មាន​រុំ​កំណាត់​បន្ថែម​ទៀតដើម្បី​ឱ្យ​សំលេង​ឮ​ងំ ។ ...
Continue Reading »
image-1190

ប្រវត្តិឩបករណ៍ភ្លេង តាខេ

ដោយ ៖ សា​ម៉​ន ថ្ងៃ អង្គារ ទី ១៥ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១០ ខ្មែរ​ហៅ​ថា តាខេ ស្រ​ដៀង​គ្នា​នឹង​ភាសាសៀម​ហៅ​ថា ចរ​ខេ៍ ឬ​តៈខេ​រ៍ មាន​ន័យ​ថា សត្វ​ក្រពើ ។ ពាក្យ​ថា តាខេ ក៏​មាន​ន័យ​ថា សត្វ​ក្រពើ​ដែរ ពីព្រោះ​ឧបករណ៍​តាខេ​នេះមាន​រូបរាង​ដូច​សត្វ​ក្រពើ​សុទ្ធសាធ កាលពីសម័យ​ដើម ប៉ុន្ដែ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ តាខេ​មាន​រូបរាង​ធម្មតា​បាត់​លក្ខណៈ​ជា​រូបរាង​សត្វ​ក្រពើអស់ហើយ ។ នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា​យើង​សព្វថ្ងៃ ខ្លះ​ហៅ​ថា តៈខេ ខ្លះ​ទៀត​ហៅ​ថា តាខេ​។ ឧបករណ៍​នេះ​មានមុខ​ងារ​សំខាន់​ក្នុង​វង់ ភ្លេង​មហោរី​, វង់ភ្លេង​អា​យ៉ៃ​, វង់ភ្លេង​ការ សម័យ​ទំនើប និង​ប្រគំ​ម្នាក់ឯង ជួនកាល​ចំរៀង​ដេញ​បែប​ចាប៉ី​ដង​វែង​ក៏​មាន ។ នៅ​ ក្នុង​វង់ភ្លេង​មហោរី គេ​ច្រើន​តែ​យកតាខេ​ណា​ធំ​ៗ មានសំនៀង​ក្រា​ង​ក្រអៅ​ធ្ងន់ មក​ចូលរួម​ប្រគំ ប៉ុន្ដែ​នៅ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​អា​យ៉ៃ និង​វង់ភ្លេង​ការ​សម័យ​ទំនើប​វិញ ...
Continue Reading »
image-1148

ប្រវត្តិអំពី ទ្រខ្មែរ (​ទ្រ​ខ្សែ​៣)

ដោយ ៖ សា​ម៉​ន ថ្ងៃ ពុធ ទី ២៦ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១០ ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​តែង​នាំ​គ្នា​ហៅ​ទ្រ ប្រភេទ​នេះ​ថា ទ្រខ្មែរ ឬ​ទ្រ​ខ្សែ​៣ ។ ហៅ​ថា ទ្រខ្មែរ ពីព្រោះ​តាំងពី​អតីតកាល​រហូត​ដល់បច្ចុប្បន្ន​នេះ គេ​ឃើញ​តែ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ជា​អ្នក ប្រើប្រាស់​ទ្រនេះ ។ ហៅ​ថា ទ្រ​ខ្សែ​៣ ព្រោះគេ​ឃើញ​ទ្រនេះ​មាន​ខ្សែ​សំនៀង​៣ ខុស​ពី​ទ្រ ដទៃ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​កម្ពុជា ដែល​មាន​ខ្សែសំនៀង​តែ​២ ។ ឧបករណ៍​ទ្រខ្មែរ គឺជា​ឧបករណ៍​ដែល​មានមុខងារ​សំខាន់​បំផុត​នៅ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​អារក្ស និង​នៅ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ការ​បុរាណ ។ នៅ​ពេលប្រគំ​ម្ដង​ៗ ឧបករណ៍​នេះ​តែងតែ​ចេញ​ផ្ដើមបទ​មុន​ឧបករណ៍​ដទៃ ។ កាលពី​សម័យ​ដើម អ្នក​កូតទ្រ​ខ្មែរ គឺជា​អ្នក​ច្រៀង​ផង​កូត​ផង ក្រោយមក​អ្នក​ទះ​ស្គរ គឺជា​អ្នក​ច្រៀង ចុងក្រោយបង្អស់​នេះ​អ្នក​ច្រៀង​គឺជា​អ្នក​គោះ ឈិង ឬ​ជា​អ្នក​ទំនេរ​គ្មាន​កាន់​ឧបករណ៍​អ្វី​ទេ​។ តាម​ដឹង​របស់​ដូនតា​យើង​ច្រើន​តំណរ​មក ហើយលោក​ដឹង​ថា ឧបករណ៍​ទ្រខ្មែរ​នេះ​មានអាយុ​រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ​ហើយ ...
Continue Reading »

ប្រវត្ដិ​ឧបករណ៍ភ្លេង “ ពិណ​”

ដោយ ៖ សា​ម៉​ន ថ្ងៃ អង្គារ ទី ១ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១០ ភាសា​ខ្មែរ​ហៅ​ថា ពិណ ក្លា​យមក​ពី​ភាសាសំស្ក្រឹត និង​បាលី​ថា វី​ណា ជា​ឧបករណ៍​ខ្សែកេះ ឬ​ដេញ​ដោយ​ម្រាមដៃ​ទាំង​ដប់ មាន​ពិណ កោង ពិណ​កែង និង​ពិណ​ស្នូក ។ ឧបករណ៍នេះ​ប្រើប្រាស់​រួម​ជាមួយនឹង​ឧបករណ៍​ដទៃទៀត​សំរាប់​ប្រគំ​ជូន​ការ​ រាំច្រៀង​ថ្វាយ​អាទិទេព​ក្នុង​ព្រហ្មញសាសនា ។ ដោយ​ឧបករណ៍​ពិណ​ ស្ថិតស្ថេរ​ក្នុង​ព្រហ្មញ្ញសាសនាប្រើប្រាស់​សំរាប់​បូជា​ថ្វាយ​អាទិទេព មាន​ព្រះព្រហ្ម ព្រះ​ឥសូរ និង​ព្រះ​នារាយណ៍ ជាដើម​មាន​គន្ធ​ព​ជា​ប្រុស​អ្នកភ្លេង​ដេញ​ពិណ និង​ច្រៀង ឯ​ស្រី​ទេពអប្សរ​ជា​ស្រី​របាំ ទើបអាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា ឧបករណ៍​ពិណ​នេះឆ្លងមក​ពី​ប្រទេស​ក្លឹ​ង្គ តាំងពី​សម័យ​ដែល​ក្លឹ​ង្គ​បានមក​រស់នៅ​ជាមួយ​ខ្មែរ តាំងពី​សតវត្ស​សូន្យនៃ​គ្រិស្ដសករាជ ដោយ​នាំ​មក​ជាមួយ​នូវ​អារ្យធម៌​ច្រើន​បែបច្រើន​យ៉ាង មាន​សាសនា មានអក្សរសាស្ដ្រ មាន​ភាសា មាន​សិល្បៈ​។​ល​។ អ្នកស្រី​បណ្ឌិត​ពៅ សាវ​រស ជា​អ្នកប្រាជ្ញខាង​អក្សរសាស្ដ្រ​ខ្មែរបាន​មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុងប​ឋ​កថា​ មួយជាមួយ​សាស្ដ្រាចារ្យ ...
Continue Reading »
image-1143

ប្រវត្ដិ “​ចាប៉ី​ដង​វែង​”

ដោយ ៖ សា​ម៉​ន ថ្ងៃ ពុធ ទី ២ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១០ ចាប៉ី​ជា​ពាក្យ​យារ​មក​បី​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត​ថា ច​ក្ឆ​ប៉ី ។ ហៅ​ឈ្មោះ​ថា ចាប៉ី​ដង​វែង មក​ពី​ចាប៉ី នេះ​មាន​ដង​វែង​ទន្ទាំ ។ ចាប៉ី​នេះ​មានមុខ​ងារ សំខាន់​៤​យ៉ាង​គឺ ៖ ទី​១-​សំខាន់​ក្នុង​វង់ភ្លេង​អារក្ស ដោយ​គេយក​ឧបករណ៍​នេះ​ទៅ​ប្រគំ​ចូល​ជាមួយ​ឧ​បករ​ណ៍​ដទៃ​ទៀតក្នុង​ពេល​ លៀងអារក្ស​ម្ដង​ៗតាំងពី​សម័យ​យូរលង់​ណាស់​មក​ហើយ ។ ទី​២-​សំខាន់​ក្នុង​ វង់ភ្លេង​ការ​បុរាណ​ដែលជា​ប្រពៃណី​របស់​ដូនតា​យើង​តាំងពី​រាប់​ពាន់ឆ្នាំ​មក ​ហើយ ។ ទី​៣-​សំខាន់​សំរាប់​កំដរ​ចំរៀង​បែបកំណាព្យ ដែល​អ្នក​ច្រៀង​ត្រេះ​ផង​ច្រៀង​ផងមាន​ប្រជាប្រិយ​បំផុត ។ ទី​៤-​សំខាន់​ ក្នុង​វង់ភ្លេង​មហោរី​សម័យដំបូង​បង្អស់ ប៉ុន្ដែ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ចាប៉ី​ដងវែង​គ្មាន​វត្ដមាន​ក្នុង​វង់ភ្លេង​មហោរី​នេះ​ទៀតទេ ។ ចាប៉ី​ដង​ វែង​របស់​យើង​មាន​លក្ខណៈ​ដូចជា ៖ ដង​ទាំង​វែង​ចែក​ចេញ​ជា​២​ឈ្មោះ គឺ​ដង និង​ប្រ​ពែ ។ ប្រ​ពែ​គឺ ចាប់ពី​ព្រ​លួត​ទៅ​ផ្នែកខាង​ចុង រីឯ​ដង គឺ​ចាប់ពី​ព្រ​លួត​ទៅ​ទល់​នឹងប្រអប់​សំនៀង ។ ដង​ធ្វើ​អំពី​ដើម​ក្រសាំង កាលពី​សម័យ​ដើម ប៉ុន្ដែ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​គេ​យកឈើ​ដទៃ​ទៀត​ដែល​មានគុណ​ភាព​ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង ...
Continue Reading »
image-1141

ឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណ្យ ‹ខ្សែ​ដៀវ ›

ដោយ ៖ សា​ម៉​ន ថ្ងៃ ច័ន្ទ ទី ២៤ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១០ តាម​ទម្លាប់​គេ​តែងតែ​នាំ​គ្នា​ហៅ​ឧបករណ៍ នេះ​ថា ខ្សែ​ដៀវ ឬ​សាដៀវ ឬ​សាយដៀវ ។ សា មាន​ន័យ​ថា ម្ដងទៀត ។ សាយ មាន​ន័យ​ថា សំណុំ​សរសៃសូត្រ​តូច ដែល​ចង​ពី​ក្បាល​ស្លាបឯក​ភ្ជាប់​នឹង​ចុង​ដង(​សាយឯក​, ឯក​ដាច់​សាយ​) ។ ដៀវ មាន​ន័យ​ថា មួយ ឬ​តែ​១ គេនិយាយ​ថា ទឹម​ដៀវ គឺ​ទឹម​សត្វ​តែ​១, រាំ​ដៀវ គឺ​រាំម្នាក់​ម្ដង​, ភ្លេង​ដៀវ គឺ​ភ្លេង​លេង​ម្នាក់ម្ដង​, ខ្សែ​ដៀវ គឺ​ខ្សែ​១។ ឧបករណ៍​ខ្សែ​ដៀវ​នេះ​ កាលពី​សម័យ​ដើមដ៏​យូរលង់​មក​ហើយ​មាន​ខ្សែ​សំនៀង​ធ្វើ​អំពីសំណុំ​សរសៃសូត្រ​ វេញ​ចូល​គ្នា ។ សម័យបច្ចុប្បន្ន​នេះ គេ​យក​ខ្សែ​លោហធាតុ​មក​ប្រើជំនួស​វិញ ។ ឧបករណ៍​នេះ​ជាដំបូង​ប្រើប្រាស់​នៅ​ក្នុងវង់ភ្លេង​អារក្ស ក្រោយមក​ទើប​គេ​ឃើញ​មានប្រើ​នៅ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ការ​បុរាណ ។ ប៉ុន្ដែ​នៅដើម​សតវត្ស​ទី​២០​នេះ គេ​ឃើញ​មាន​អ្នកចំរៀង​ទោល​ខ្លះ​យក​ឧបករណ៍​នេះ​មក​កេះកំដរ​ចំរៀង​របស់​ខ្លួន ...
Continue Reading »