គម្ពីរព្រះត្រៃបិដក Tipitaka (Pali) or Tripitaka (Sanskrit) ឬ គម្ពីរភាសាបាលី គឺជាការបណ្តុំនៃអត្ថបទជាភាសាបាលីអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃលទ្ធិ ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ។ គម្ពីរនេះត្រូវបានគេចែកចេញជាបីគឺ៖
១. ព្រះវិន័យបិដក
បណ្តុំ នូវអត្ថបទដែលទាក់ទងនឹងវិន័យសម្រាប់គ្រប់គ្រងការប្រព្រឹត្ត កិច្ចការប្រចាំថ្ងៃរបស់ព្រះសង្ឃ-សហគមន៍ភិក្ខុ ឬ ភិក្ខុនី។ បន្ថែមលើសពីបញ្ជីនៃវិន័យទាំងឡាយ, វិន័យបិដកក៏រួមបញ្ចូលនូវរឿងទាំងឡាយដែលទាក់ទងនឹងវិន័យនីមួយៗ, ដោយបានផ្តល់នូវដំណោះស្រាយរបស់ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ចំពោះសំណួរដែល ថាតើត្រូវធ្វើដូចម្តេចដើម្បីរក្សានូវភាពសុខដុមរមនានៃការរស់នៅ ជាមួយគ្នានៅក្នុងសហគមន៍សាសនាដ៏ធំ និងលាយឡំគ្នា។
២. ព្រះសុត្តន្តបិដក
បណ្តុំនៃព្រះសូត្រ ឬសេចក្តីអធិប្បាយរបស់ព្រះពុទ្ធ និងរបស់សាវ័កជំនិតរបស់ព្រះអង្គពីរ បីអង្គទៀត, ដែលផ្ទុកនូវរាល់ទ្រឹស្តីនៃការបង្រៀនសំខាន់ៗនៅក្នុងព្រះ ពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ។
៣. ព្រះអភិធម្មបិដក
បណ្តុំនៃអត្ថបទដែលនិយាយអំពីគោលការណ៍នៃលទ្ធិពុទ្ធសាសនា ដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងព្រះសុត្តន្តបិដក ដោយត្រូវបានគេសរសេរ និងចងក្រងឡើងវិញជាគម្រោងការដែលមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ ដែលអាចត្រូវបានគេយកទៅអនុវត្តនៅក្នុងការសិក្សាអំពីធម្មជាតិនៃ រូប និងចិត្ត។
ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ
យោង តាមកំណត់ហេតុរបស់ក្រុមជំនុំព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ, ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរត្រូវបានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ភាសាបាលី និងបកជាសម្រាយភាសាខ្មែរដោយក្រុមជំនុំព្រះត្រៃបិដកខ្មែរដែលបាន ចាប់ផ្តើមធ្វើកិច្ចការងារនេះនៅថ្ងៃទី៣ កើត ខែបុស្ស ឆ្នាំមមីទោស័ក ពុទ្ធសករាជ២៤៧២ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៣០។ សម្រាប់ព័ត៌មានលំអិតសូមអានកំណត់ត្រារបស់ក្រុមជំនុំព្រះត្រៃបិដក នៅទំព័រដើមនៃវិន័យបិដកភាគទី១ (Ti.vol.1)។
ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរមាន ១១០ក្បាល ដោយចែកចេញជា៖
- ព្រះវិន័យបិដកមាន ១៣ក្បាល គឺចាប់ពីភាគទី១ ដល់ភាគទី១៣
- ព្រះសុត្តន្តបិដកមាន ៦៤ក្បាល គឺចាប់ពីភាគទី១៤ ដល់ភាគទី៧៧
- ព្រះអភិធម្មមាន ៣៣ក្បាល គឺចាប់ពីភាគទី៧៨ ដល់ភាគទី១១០
សរុបមក ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរមាន ១១០ក្បាល ដែលត្រូវជា ៣៦៦៣០ទំព័រជាភាសាបាលី និង ៣៦៦៣០ទំព័រជាភាសាខ្មែរ។
សូម ទាញយកអត្ថបទគម្ពីរព្រះត្រៃបិដក ដើម្បីសិក្សា ឈ្វេងយល់ពីព្រះពុទ្ធសាសនា និងការប្រតិបត្តិសម្រាប់ជីវិតទាំងនៅក្នុងជាតិនេះ និងជាតិក្រោយ ដោយអនុមោទនា!
ពីខ្ញុំព្រះករុណា ខ្ញុំបាទ
ប៉ា ច័ន្ទរឿន
កំណត់ចំណាំ
ដើម្បីជៀសវាងភាពរអាករអួលរបស់វែបសាយ CamboSastra.org ដោយសារតែចំនួនអ្នកដោនឡូតគម្ពីរព្រះត្រៃបីដកនេះមានចំនួនច្រើនលើសពីសមត្ថភាពដែលវែបសាយរបស់យើងខ្ញុំអាចទទួលបាន (លើសប៊ែនវិឌ~Exceed Bandwidth), ទំព័រដោនឡូតគម្ពីរព្រះត្រៃបីដកត្រូវបានបិទមួយរយៈនៅក្នុងខែមករា។ យើងខ្ញុំនឹងដាក់អោយដោនឡូតឡើងវិញនៅដើមខែកុម្ភៈ។
យើងខ្ញុំសូមអភ័យទោសចំពោះភាពរអាក់រអួលផ្នែកបច្ចេកទេសនេះ នឹងសូមអរគុណលោកអ្នកដែលបានគាំទ្រវែបសាយខេមបូសាស្ត្រ។
សូមអរគុណ,
តំណាងក្រុមការងារខេមបូសាស្រ្ត
ប៉ា ច័ន្ទរឿន
